WOESTE GRONDEN
Antwerpen - De rellen die deze week in Antwerpen plaats vonden, hebben aanzienlijke
gedeelten van de stad verwoest. Op een van die verwoeste gronden vindt derhalve
het dichtfestival 'Woeste Gronden' plaats. Benno
Barnard en De Dichters uit Epibreren,
de Petrolfanfare, Elvis
Peeters en Choco Tof; 2. Marino Punk en Roger Nupie;
Alex Agnew en onze Zwitserse medewerker Jürg Halter
bezweren vanavond van 20.00 tot 22.30 uur het grootstedelijk geweld en leiden
bezoekers rond over het verwoeste Petroleum Zuid aan de Olieweg 8. Informatie:
.00-32-(0)4.95.20.11.25 of
maes_an@hotmail.com (Rottend Staal
Online, 30-11-2002)
terug
naar boven
OVER DE DODEN NIETS DAN GOEDS?
Epibreren - In het slaapverwekkende vervolgverhaal Ilja Pfeijffer, waarmee
we onze lezers al vanaf november 2000 vervelen vandaag: aflevering zoveel.
Onlangs verschenen de Verzamelde gedichten (Bert Bakker, Amsterdam) van
de vorig jaar overleden dichter, bloemlezer, vertaler en dagboekanier Hans
Warren, verzorgd door Mario Molegraaf. Vandaag verscheen in het NRC Handelsblad
een recensie van dit lijvig boekwerk, geschreven door Ilja
Pfeijffer, Warrens beoogd opvolger als samensteller van de klassieke bloemlezingreeks
De spiegel van de Nederlandse poëzie
(sedert 1939).
Kennelijk hadden zowel de redacteur die de kop voor die recensie - 'Gevoelens
waar gevoel op staat' - en een quote - 'De constante toon van heimwee en melancholiek
is het voornaamste kenmerk van Warrens poëzie'
- er uit moest lichten als Pfeijffer zelf moeite met wat Pfeijffer eigenlijk
schrijft: Hans Warrens poëzie?
Cliché!
Want wat schrijft Pfeijffer als slotopmerking bij Warrens Verzamelde gedichten?
"Zijn taal is verrassend weinig vindingrijk. (...) Er is een woord dat
het woordenboek definieert als 'telkens overgenomen, altijd weer gebruikte en
daardoor versleten, niet meer 'sprekende' wending of figuur.' Inderdaad, dat
woord."
Het woordenboek waar Pfeijffer het over heeft is het Van Dale Groot woordenboek
der Nederlandse taal. Het woord waar Pfeijffer op doelt is 'cliché',
volgens de Van Dale: 'telkens overgenomen, altijd
weer gebruikte en daardoor versleten, niet meer 'sprekende' wending of figuur'.
Toch vreemd dat Ilja Plagiaat
Pfeijffer, specialist in het om publicitaire redenen aanvallen van serieuze
dichters en schrijvers, zich in dit geval bedient van verhullend taalgebruik.
Zou alles wel goed met hem gaan? (Rottend Staal Online, 29-11-2002)
terug
naar boven
NIEUWE BUNDEL + CD-ROM TONNUS OOSTERHOFF
Epibreren - Onze medewerker Tonnus Oosterhoff
heeft onlangs weer een nieuwe bundel doen verschijnen: Wij zagen ons in een
kleine groep mensen veranderen (De Bezige Bij, Amsterdam). Bij dit boek
hoort een cd-rom met twaalf 'bewegende' gedichten, de zijn trouwe fans wellicht
al kennen van de Tonnus
Oosterhoff-site.
Wim de Bie is over boek en cd-rom laaiend enthousiast. Lees zijn recensie op
Bieslog. (Rottend Staal
Online, 29-11-2002)
terug
naar boven
KOMRIJ-FESTIVAL IN GRONINGEN
Groningen - Het zal niemand ontgaan zijn dat vanwege het twintigjarig bestaan
van boekhandel Athena's
dit weekend het Gerrit Komrij Festival in Groningen gehouden wordt, met tal
van activiteiten rondom Komrij:
zaterdag staat hij in de boekhandel achter de toonbank, vrijdag- en zaterdagavond
zijn er door hem samengestelde programma's te zien in CC
De Oosterpoort en zondagmiddag neemt hij met Guido van
der Wolk, Albertina Soepboer, Mustafa
Stitou, Menno Wigman, Bart
FM Droog en gespreksleider Anton Brand deel aan een dichterslunch, ook in
de Oosterpoort.
Daar is ook op zaterdag- en zondagmiddag de eerste poëziemarkt der lage
landen, met tal van stands van boekhandels, uitgeverijen, dichtorganisaties
en vele voordrachten. (Rottend Staal Online, 29-11-2002)
terug
naar boven
LENNAERT NIJGH OVERLEDEN
Haarlem - Schrijver, tekstdichter en vertaler Lennaert
Nijgh (1945) is donderdagochtend na een kort ziekbed in Haarlem overleden.
Het Haarlems Dagblad, waar
hij sinds 1986 columnist was, heeft dat donderdag bekendgemaakt.
Nijgh was vooral bekend als liedjesschrijver voor zijn jeugdvriend Boudewijn
de Groot. Verder schreef hij voor onder anderen zijn toenmalige vrouw Astrid
Nijgh en Rob
de Nijs.
Lennaert Nijgh is verantwoordelijk voor de teksten van een reeks bekende Nederlandse
liedjes, zoals 'Land
van Maas en Waal', 'Prikkebeen' en 'Pastorale'. In 2000 verscheen de bloemlezing
Ik doe wat ik doe (vernoemd naar het liedje wat hij voor zijn vrouw
Astrid maakte) met daarin teksten van 150 nummers.
Romanticus
Nijgh omschreef zichzelf als een romanticus. Hij leerde Boudewijn
de Groot kennen op het Coornhert Lyceum in Haarlem. In 1957 werkten zij voor
het eerst samen, aan de schoolrevue.
Nog geen tien jaar later verscheen de eerste elpee waaraan zij samenwerkten,
onder de titel 'Boudewijn de Groot'. Daarop stond onder andere de uit het
Frans vertaalde hit 'Welterusten Meneer de President'. Mede door de teksten
van Nijgh werd De Groot gezien als een protestzanger.
Nijgh en De Groot waren mede-verantwoordelijk voor het hernieuwde succes dat
Rob de Nijs had in de jaren zeventig met nummers als 'Malle Babbe', 'Jan Klaassen'
en 'Zuster Ursula'. Nijgh schreef verder voor een reeks bekende Nederlandse
artiesten als Liesbeth
List, Ramses
Shaffy en Jenny
Arean.
Op de Lennaert
Nijgh-site is een condoleanceregister geopend. Zie www.google.com
voor meer over hem.
Lennaert Nijgh wordt op donderdag 5 december om 14.00 uur begraven op de Algemene
Begraafplaats aan de Herfstlaan te Heemstede.
(ANP/Rottend Staal Online, 29-11/2-12-2002)
terug
naar boven
ENGELAND POPULAIR BIJ NEDERDICHTERS
Epibreren - Momenteel touren Arjen
Duinker en dichter/vertaler Willem Groenewegen
door het Engelse, net als twee weken geleden Harry
Zevenbergen, Tsead Bruinja en Sieger
M. Geertsma dat deden. Over de belevenissen van de laatste twee het volgende:
Met een fles Graanjenever voor de burgemeester
In het kader van een culturele uitwisseling tussen de 'twin-cities' Groningen
en Newcastle verzorgden de dichters Sieger M. Geertsma en Tsead Bruinja voordrachten
en workshops in Newcastle upon Tyne.
door Tsead Bruinja (eerder gepubliceerd in de Groninger Gezinsbode, 20-11-2002)
Als op maandag ons vliegtuig neerstrijkt is het helder weer. We pakken de metro
naar het centrum en lopen de Osborne road af, 'Ozzy' heeft een fan op het bord
met de straatnaam geschreven. De luxe uitziende hotels en restaurants vervullen
ons met hoop, totdat we aankomen bij het troosteloze en grijze 'Minerva' hotel.
Gelukkig is de bediening vriendelijk, alhoewel mij het gevoel bekruipt dat het
Poolse personeel wel Engels spreekt maar er niet veel van verstaat.
Op dinsdag treden we op in het Darlington Arts Centre. Aan het eind van een
gang met onder andere een klas aquarellerende cursisten, komen we aan in een
gezellige caféruimte. Op het podium oefent een hardrock band. Ik vrees
dat we daar niet overheen zullen komen, maar tijdens de voordrachten is het
publiek muisstil en na de tijd wordt er enthousiast geapplaudisseerd.
Woensdagochtend rijden we naar Middlesborough waar de Haagse dichter Harry
Zevenbergen een workshop zal verzorgen voor moeilijk opvoedbare kinderen.
In een nicotine-gele buurtcentrum zit een tiental jongens en meisjes er verveeld
bij. De jongens zijn tonnetje rond en dragen net als de meisjes een trainingspak
in combinatie met een t-shirt van hun favoriete voetbalteam. Ze deinzen er niet
voor terug vragen te stellen en ons een beetje te plagen, maar tijdens de voordracht
luisteren ze wel degelijk. Als Sieger en ik onze gezamenlijke voordracht afsluiten
met een gedicht op muziek van de DJ Squarepusher, grapt een van de jonge cursisten
dat we de cd wel aan mogen laten staan. De muziek beviel hem waarschijnlijk
beter dan de poëzie.
De treinreis terug is deprimerend. Het landschap is prachtig maar wordt regelmatig
verstoord door verlaten fabriekspanden met beroete muren. Het lijkt alsof de
Engelsen zoveel ruimte hebben om te bouwen dat ze de moeite niet nemen om gebouwen
die in onbruik zijn geraakt te slopen. Opeens lijkt Newcastle een stuk minder
triest als toen we vertrokken.
Het volgende optreden is donderdag om half vier `s middags. We maken kennis
met Carol
Fehringer, medewerker van de Universiteit van Newcastle. Voor medewerkers
en studenten is er een seminar georganiseerd. We lezen voor en vertellen over
onze inspiratiebronnen. Onder het publiek is de vertaler van de Nederlandse
dichter Hans Faverey met wie we na afloop kort praten adressen uitwisselen,
kort, omdat we `s avond moeten optreden in het Bridge Hotel en eerst nog wat
willen eten.
In het Bridge Hotel is een programma dat bestaat uit voordrachten van lokale
dichters en optredens van ons en de Duitse dichter Marcus
Hammerschmitt, poëzie die me doet denken aan het werk van Rutger Kopland.
Meest opmerkelijk is een stuk van de dichter Barry
McSweeney dat wordt voorgelezen door Armstrong en een vrouwelijke collega,
afgewisseld met muziek van de Northhumbrian pipes.
Vrijdagochtend, we pakken onze tas, ons vliegtuig zal die avond vertrekken.
Eerst bezoeken we de Lord Major en daarna een middelbare school. We worden vriendelijk
ontvangen door de Major en zijn vrouw, lezen wat voor, overhandigen hem een
fles Graanjenever, ontvangen twee flessen Newcastle Brown Ale en een pennenset,
gevolgd door een fotosessie. We worden door de assistent van de Major weggebracht
naar de school waar Keith Armstrong als jongen
nog les heeft gehad. De leerlingen zijn blij om ons te zien en hebben zich goed
voorbereid. Bij elk gedicht dat we voorlezen willen ze klappen en na een korte
workshop zitten ze te springen om voor te lezen.
Moe en voldaan begeven we ons naar de dichtstbijzijnde pub voor de lunch en
een pint Newcastle Brown Ale, de favoriete drank van Jack Nicholson, beweert
Armstrong. Het is mooi geweest. We reizen terug naar Nederland en bewonderen
vanuit het vliegtuig het feest van lichtjes aan de kust en boven Amsterdam.
(Rottend Staal Online, 28-11-2002)
terug
naar boven
ZIELIG
Epibreren - Het zal niemand ontgaan zijn dat onze medewerker Philip
Hoorne onlangs gedebuteerd is met de bundel Niets met jou, deel 1
van de langverwachte Sandwich-reeks die Uitgeverij
521 onder redactie van Gerrit Komrij uitbrengt.
Wie zou verwachten dat iedereen met dit debuut blij zou zijn komt echter bedrogen
uit: op de site De Recensent,
waar Hoorne een behoorlijk aantal recensies op publiceerde, verscheen maandag
een 'recensie'
van ene Olaf
Risee, waarin deze op een wel zeer zielige wijze Philip Hoorne, Gerrit Komrij
en redacteuren van de Rottend Staal Online aanvalt.
Het is bijna te flauw om te zeggen, maar toch: Olaf Risee heeft gewoon zijn
achternaam niet mee: men checke een woordenboek. (Rottend Staal Online, 28-11-2002)
terug
naar boven
J.C. BLOEMPRIJS
Rotterdam - Het NRC Handelsblad berichtte gisteren over de instelling van de
J.C. Bloemprijs voor poëzie door de gemeente
Steenwijkerland. Deze wordt toegekend vooreen tweede bundel van een dichter,
want daarmee 'bewijs je je als dichter', aldus de initiatoren. De prijs bestaat
uit een bedrag van 2500 euro.
De jury zal bestaan uit de PvdA-politica Jeltje
van Nieuwenhoven en de dichters Ruben van Gogh en
Jean
Pierre Rawie. Zij zullen vijf dichters selecteren die voor de gelegenheid
een speciaal vers zullen schrijven. De uitreiking van de J.C. Bloemprijs is
op 22 maart in Paasloo, in het graf van J.C.
Bloem (1887-1966). (Rottend Staal Online, 28-11-2002)
terug
naar boven
BOOG OVER NIEUWE BOEKEN
Hilversum - Morgen vertelt onze medewerker Mark Boog
in het NPS-Radioprogramma Knetterende
letteren over zijn roman De warmte van het zelfbedrog en de dichtbundel
Zo
helder zagen we het zelden. In beide boeken wordt wanhoop en desillusie
bestreden met ironie.
Het Knetterende Letteren Forum, met critici Frits Abrahams en Elsbeth Etty en
dichter Menno Wigman, herdenkt
Boudewijn Büch.
Arbeiderspers-uitgever Lex Jansen leest een fragment uit Büchs volgend
jaar te verschijnen roman Het geheim van Eberwein.
Verder bespreekt het forum de nieuwe Biesheuvel: had het niet beter bij de oude
Biesheuvel kunnen blijven? En verliest het werk van Gerrit Achterberg aan waarde
omdat hij naast dichter ook moordenaar was?
Margot Dijkgraaf, literair critica, en Rudi Wester, directeur van het Nederlands
Literair Productie- en Vertalingenfonds, discussiëren over het imago
van de Franse literatuur in Nederland en dat van de Nederlandse literatuur in
Frankrijk. Presentatie: Kenneth van Zijl. Donderdag van 14:40 tot 16:00 uur
op Radio 747 AM. (Rottend Staal Online, 27-11-2002)
terug
naar boven
WINTERTUIN: BURO REIS
Opening Buro Reis, Wintertuin, donderdag 21 november, Biotexfabriek Nijmegen,
17.00 uur
Nijmegen - Op vier minuten fietsafstand van Lux kwam ik aan
bij de Biotexfabriek, net op tijd om de opening van Buro
Reis mee te maken. Na een warm onthaal door de beeldend kunstenaars Aimée
Terburg en Manja van der Storm maakte ik mee hoe de Friese dichter Tsead Bruinja
gedichten voordroeg in het Nederlands zowel als Fries. Het aandachtige publiek
dat in grote getale aanwezig was vroeg om een toegift in het Fries daar de
dichter in zijn moedertaal met welluidende stem nog meer in vuur en vlam leek
te staan dan in het Nederlands.
Vervolgens kon de expositie onder het genot van een vriendelijk
ingeschonken drankje bekeken worden. En inderdaad, 'Buro Reis' bevorderde
de mentale reis. Van geluidsfragmenten of hun bijbehorende geprojecteerde
website www.buroreis.com
of horizons tot ingezonden reisherinneringen en gedichten van o.a. Wintertuindichters
en de reacties daarop van de kunstenaars in woord of beeld, een bergcabine,
schilderijen, t-shirts, reisdagboeken in vitrine/couffeusekisten; alles zette
aan tot herinneringen aan andere plaatsen/mensen of gebeurtenissen.
Tevreden met deze mix tussen bibliotheek en museum van de mentale reis besloot
ik vrijdags terug te komen om verder te lezen en te kijken en botste bij de
uitgang tegen 2/3de Epibreren Jan Klug en Tjitse -met-zijn-hartstikke-geile-rode-schoentjes-Hofman
op, die in licht verwarde staat Buro Reis betraden. Onder het uitroepen van
vele excuses legden ze uit dat ze zojuist drie bijna-aanrijdingen hadden meegemaakt
en daardoor spijtig de opening gemist hadden. Daar ikzelf de Poetry Slam in
Doornroosje niet
wilde missen liet ik Buro Reis achter om later terug te keren.
(Hanne Suuter, Rottend Staal Online, 27-11-2002)
terug
naar boven
KOMRIJ MIJMERT OVER STUDENTENTIJD EN PERVERSE
KANTEN
Groningen - Als opwarmertje voor het Komrij-weekeinde in de Oosterpoort en Athena's
boekhandel wordt de Dichter des Vaderlands donderdagavond door Karel Feenstra
van literair dispuut Flanor
geïnterviewd. Het gesprek zal onder meer over de studententijd van Komrij
en de perverse kanten van zijn werk gaan en vindt plaats in Huis de Beurs, op
de hoek van de Folkingestraat en de Vismarkt, om 20.15 uur. (Rottend Staal Online,
27-11-2002)
terug
naar boven
OVERDENKINGEN OVER ZOETERMEERSE STADSDICHTER
Zoetermeer - In De
Haagsche Courant van 23 november 2002 mijmert Gé Ansems over de aanstelling
van een Stadsdichter
te Zoetermeer en oppert het plan om Gerrit Komrij naar Zoetermeer te laten immigreren.
(Rottend Staal Online, 27-11-2002)
terug
naar boven
130 DICHTERS MET ROTTEND STAAL-PAGINA'S
Epibreren - Vandaag betrokken drie nieuwe dichters vakantiewoningen aan de Duindreef
te Epibreren: Rick de Leeuw, Wim
van Til en Joris van Casteren, waarmee het totaal
aantal dichters aan de Duindreef op 130 gekomen is. Liesbeth van Dalsum herinnerde
zich echter een
geschil tussen enerzijds De Dichters uit
Epibreren en anderzijds Joris van Casteren, dus vroeg ze de laatste hoe
het nu zat.
Liesbeth van Dalsum: "Waarom wil je zo graag op Rottend Staal publiceren?"
Joris van Casteren: "Ik wil helemaal niet 'zo graag' op Rottend
Staal publiceren. Dat het daar nu toch van komt heeft de volgende oorzaak. Bij
het construeren van een aan mijzelf gewijde website door mijn pas uit Zuid-Amerika
teruggekeerde broertje, ontdekte ik dat er allerlei schunnigs over mij geschreven
wordt op jullie site. Ik moest er wel om glunderen maar bemerkte ook enige onjuistheden
waar ik de heer Droog op geattendeerd heb. Er werd onder meer beweerd dat ik
in Lelystad zou wonen (ik woon in Amsterdam), dat ik in Rottend Staal mijn eerste
verzen publiceerde (ik publiceerde mijn eerste verzen in Maatstaf) en dat ik
in de inleiding van mijn onlangs verschenen boek over vergeten dichters een
flink aantal vakgenoten zou hebben geschoffeerd (ik schoffeer in dat boek alleen
de dichters uit Epibreren).
Bart is al tijdens het telefoongesprek aan het corrigeren geslagen en in ruil
voor zoveel vlijt bied ik hem ter publicatie de gedichten 'China' en 'Daphne
Deckers' aan."
Van Dalsum: "Wat was het doel van je gesneer op Epibreren?"
Van Casteren: "Ik neem aan dat jullie je hier afvraagt waarom ik
in de inleiding van mijn vergeten dichters-boek de Epibreren-dichters kwalificeer
als 'immer verongelijkt'. Dat komt omdat jullie je vaak en graag (maar niet
altijd, hoor!) roeren in - zeker in mondiaal opzicht - futiele kwesties. Het
lijkt, men sla de site er maar op na, soms jullie lievelingssport om ruzietjes
te kweken, aan te wakkeren en met benzine te overgieten. Dat heeft mijns bedunkens
weinig met poëzie te maken en getuigt evenmin van historisch besef. Wie
die poëzie-historie bestudeert ziet dat er tijden waren waarin werkelijk
gestreden diende te worden, soms ook door de immer bescheiden en thans toch
vergeten dichters in mijn boek, om het vrije woord te kunnen laten prevaleren.
Dat waren geen leuke tijden want aan waarachtige poëzie schrijven kwam
je nauwelijks toe, druk als je was met het in stelling brengen van geschut tegen
een eerdere, pluche-vaste generatie. Thans hoeft dat soort strijd niet meer
geleverd te worden. We kunnen, zoals ik schreef, allen vredig grazen in 'de
hedendaagse taaltuin'. Het mede door jullie geïnstigeerd gekissebis over
een kloof tussen 'podium- en leespoëzie' [sic!], lijkt mij een bij voorbaat
lang verloren achterhoedegevecht. Ik heb uiteraard wel spijt van mijn uitlating
want die lijkt nu nog meer buiten-poëtisch gehaspel te veroorzaken. Hopelijk
hebben we nu vrede."
Van Dalsum: "Wanneer verschijnt je volgende bundel
en wat is de titel?"
Van Casteren: "Ik ben druk met de voorbereidingen van de opvolger
van de succesvolle serie over vergeten dichters in De Groene. In Vrij Nederland
start vanaf 1 januari 2003 een nieuwe reeks, ditmaal over vergeten romanciers.
Ik werk, gehinderd door tijdrovende journalistieke arbeid, langzaam naar een
nieuwe bundel toe die hopelijk in de loop van volgend jaar gereed is. Werktitel:
Jetlag van een bomschoendrager." (Rottend Staal Online, 26-11-2002)
terug
naar boven
EENZAME UITVAARTEN
Amsterdam - In navolging van het
Groninger initiatief zal een poule van zes dichters (F.
Starik, Rogi
Wieg, Eva
Gerlach, Simon Vinkenoog, Menno
Wigman, Neeltje
Maria Min) het komende jaar namens de stad Amsterdam een aantal -eenzame
- uitvaarten bezoeken en ter plekke een gedicht voordragen, dat speciaal voor
de dikwijls anonieme dode werd geschreven. Het Amsterdams Fonds voor de Kunst
betaalt. Aan F. Starik vorige week de eer de eerste uitvaarten bij te wonen.
Hij schrijft daarover in
zijn weblog. (Rottend Staal Online, 26-11-2002)
terug
naar boven
ILSE STARKENBURG-SPECIAL OP DE AVONDEN
Amsterdam - Vanavond leidt onze medewerker Ilse Starkenburg
een radiodichtersavond met Louis
Lehmann, Hanny Michaelis, Stanislaus Jaworsky en Joris
van Casteren, met muziek door het Groningse ensemble 'Ygdrassil'. Van 22.02
tot 23.00 uur in VPRO's De Avonden, Radio 747 AM. (Rottend Staal Online, 26-11-2002)
terug
naar boven
VERNIE FEBRUARY OVERLEDEN
Zuid-Afrika - Dichter en wetenschapper Vernie
February is op zondag 24 november 2002 te Amsterdam overleden. February,
geboren op 15 juni 1938 te Somerset-Wes (Z.A.), was een van de eerste zwarte
vluchtelingen die vanuit Zuid-Afrika naar Nederland toog (1964). Hij kreeg een
beurs om te Leiden literatuurwetenschap te studeren en werd wetenschappelijk
medewerker bij het Afrika Studiecentrum in Leiden, waaraan hij ruim dertig jaar
verbonden bleef. Sinds vorig jaar was hij buitengewoon hoogleraar literatuurwetenschap
aan de University of Western Cape te Kaapstad. Hij was voor een korte vakantie
in Nederland, toen hij last van zijn hart kreeg. Na een kort ziekbed overleed
hij.
Zijn proefschrift, Mind your color, wordt gezien als een van de eerste
betekenisvolle studies naar de apartheid in Zuid-Afrika, zo meldt de Volkskrant.
Hij schreef gedichten in het Afrikaans, Nederlands en Engels en publiceerde
de bundels O, snotverdriet (In de Knipscheer, 1979), O nag kom gau,
bly weg (De Geus, 1989) en Ik ben het gezicht (Novib, 1987).
(Rottend Staal Online, 26-11-2002)
terug
naar boven
AFSCHEID BOUDEWIJN
BÜCH
Amsterdam - Op donderdag 28 november is er in 'Het West-Indisch Huis', Herenmarkt
99 te Amsterdam, van 10.30 tot 12.00 gelegenheid om afscheid te nemen van Boudewijn
Büch.
(Rottend Staal Online, 26-11-2002)
terug
naar boven
WINTERTUIN: DE ZATERDAG EN ZONDAG
Epibreren - Wat en spektakel, zaterdagnacht in het Nijmeegse
Lux. Vijfhonderd mensen dansten en swingden op de woorden van dichters en
de beats van de dj's, terwijl vj Martijn Grootendorst filmpjes en de gedichten
vertoonde. De Duitser Wehwalt Koslovsky bracht
een verbluffende performance met het Engelstalige gedicht 'Ecstacy', de Amerikaanse
Svetlana
Jovanovic sprak rustig, op een wijze die me deed denken aan die van Patricia
Smith. Rick
de Leeuw, zwetend en swingend op de catwalk herhaalde 'Wij, jij en ik
samen' op de opzwepende beats, terwijl zowel jonge als oudere mensen om hem
heen dansten. Sieger M. Geertsma
wist de massa bijkans te hypnotiseren en behoorde met zijn voordracht tot
de toppers van de avond.
Het vergt evenwel een bepaald soort dichter die de samensmelting
met de muziek kan aangaan. Erik Jan Harmens bijvoorbeeld,
die op eerdere Wintertuinprogramma's schitterde, al dan niet met live-muzikant,
kwam in het dance-geweld minder tot zijn recht. De woorden van de Rotterdamse
Woorddansers verdronken in de beats - maar wellicht lag dat aan hun relatieve
onervarenheid.
In de kleine zaal van Lux was de sfeer intiem te noemen. Op
de rustige platen van DJ Fat kwamen de woorden van Serge
van Duijnhoven goed tot hun recht en konden mensen even bijkomen van het
uren durende dance- en dichtspektakel dat zich in de grote zaal afspeelde.
Terwijl ik in de kleedkamer met de hartstikke sexy dichter
Tjitse Hofman van De Dichters uit Epibreren sprak,
en zag hoe hij met Koslovsky in discussie ging over Poetry Slam - dit op instigatie
van documentairemaker Wilco
Bello, die al maanden werkt aan een film over de 'jonge podiumdichters'
Sven Ariaans, Sieger M. Geertsma en Erik Jan Harmens, in september 2003 te
zien tijdens het Filmfestival Utrecht - waren van Duijnhoven en Aimée
Terburg van Buro Reis
in geanimeerd gesprek over de kontzak van zijn grijslederen broek.
Zo tegen zevenen des ochtends was de Maatregel afgelopen en
wankelde ik terug naar mijn suite met die hartstikke sexy dichter, die het
evenwel in het hotel zwaar liet afweten. Gedesillusioneerd vertrok ik dus
zondagmiddag voor het laatste Wintertuinprogramma wederom naar Lux. De filmpjes
van het dichtvorm-project
werden vertoond, en Arjan Witte, recensent Ton Verbeeten,
festivaldirecteur Frank Tazelaar en Bart FM Droog
namen daarbij plaats op een sofa. Droog was duidelijk nog niet echt wakker
en bazelde enkele gemeenplaatsen. Het was Ton
Verbeeten, de vleesgeworden 'Zingo', die deze middag bijzonder maakte,
door te zeggen dat de hoogste Wegenerkrantenbaas hem weg wil hebben, en dat
hij daarom per september 2003 het werken voor De Gelderlander staakt en in
Frankrijk in ballingschap gaat leven.
Terugblikkend op het hele festival: ja, Wintertuin
2002 was groots en meesleopend, beter dan het ooit was. Er waren tal van
goede voordrachten, interessante gesprekken en boeiende programma's en, niet
geheel onbelangrijk, het publiek wist meer dan massaal de weg naar Wintertuin
te vinden.
(Liesbeth van Dalsum, Rottend Staal Online, 25-11-2002).
terug
naar boven
DICHTMANIFESTATIE IN EINDHOVENS STADHUIS GOED
BEZOCHT
Het Eindhovens
Dagblad bericht vandaag over de poëziemanifestatie in het Eindhovens
stadhuis, waar zondag ongeveer vijfenveertig dchters voordrachten verzorgde.
(Rottend Staal Online, 25-11-2002)
terug
naar boven
BOUDEWIJN BÜCH OVERLEDEN
Amsterdam - In zijn woonplaats Amsterdam is zaterdagmiddag schrijver, dichter
en leesbevorderaar Boudewijn
Büch overleden.
Büch, geboren op 14 december
1948, kreeg in zijn huis een hartstilstand. Hij debuteerde in 1976 met de bundel
Nogal droevige liedjes voor kleine Gijs. Zijn bekendste roman is De
kleine blond dood (1985), over een vader die zijn zoontje verliest.
Voor de Vara maakte hij meer dan 20 jaar programma's over boeken, reizen en
curiosa.
In het Algemeen
Dagblad van vandaag herinnert zjn studievriend Menno Schenke Boudewijn Büch.
Belangstellenden kunnen donderdag in Amsterdam afscheid nemen van Büch.
Na dit openbare 'rouwmoment' wordt hij in stilte begraven. Wanneer en waar dat
gebeurt, is nog niet bekend, aldus Erica Reijmerink, vriendin en manager van
Büch. Omdat Büch door zijn werkzaamheden een publiek figuur was, wil
ze iedereen op een nog te kiezen locatie de gelegenheid geven afscheid van hem
te nemen. Naast de kist met het lichaam van Büch komen in plaats van een
condoleanceregister velletjes papier te liggen waarop mensen iets kunnen schrijven.
Zijn website www.boudewijnbuch.net
is sinds de bekendmaking van zijn overlijden massaal bezocht. Normaliter bezochten
gemiddeld honderd mensen per dag de site, zondagavond waren dat er 10.000 en
vandaag, bij het ter perse gaan van dit nummer, al 14.000. Op de site bevindt
zich ook een condoleanceregister.
DICHTBUNDELS
De dichtbundels die Büch publiceerde
zijn:
Nogal droevige liedjes voor de kleine Gijs, Amsterdam, 1976
De taal als blauw. Gedichten, Arbeiderspers, Amsterdam, 1977
De Sonnetten, Arbeiderspers, Amsterdam, 1978
Nohant, 1979
Zingbaar water, 1981
Het androgyn in ska, 1982
Dood kind. Lamenti, Arbeiderspers, Amsterdam, 1982
Het androgyn in ska en andere gedichten, Arbeiderspers, Amsterdam, 1985
Herr Lonesome Gottlieb im Wienerwald, 1987
Dood kind en andere lamenti, Arbeiderspers, 1987 (2e, met 17 gedichten
vermeerderde druk)
Verzamelde Gedichten. Samengesteld door Ernst Braches, Atlas, Amsterdam/Antwerpen,
1995.
Zie http://www.geocities.com/Athens/Ithaca/2249/buchboudewijn.html
voor zijn complete bibliografie.
(Rottend Staal Online, 25/26-11-2002)
terug
naar boven
WINTERTUIN: DE VRIJ- EN ZATERDAG
Nijmegen - De Nacht van het Grote Gevoel, gisteravond in Lux, werd bezocht door
160 mensen, die voordrachten van o.a. Serge van Duijnhoven, Esther Gerritsen,
Hans de Booij, Jean Pierre Rawie, Arie Storm en Bart FM Droog beluisterden.
Ditmaal was in de zaal een lange tafel neergezet, waaraan het merendeel van
het publiek gezeten was. Het opzienbarendst was de voordracht van Droog die,
in tegenstelling tot de andere auteurs, zijn plek durfde te verlaten, om de
tafel heencirkelde en zelfs op de tafel sprong en gedichten met veel impact
bracht. Dit op speciaal verzoek van mijn collega Ton Verbeeten, die dit al voorzag
in zijn stukje
in De Gelderlander.
Meer over Droog was overigens in de Vlaamse krant De
Morgen te lezen, vorige week zaterdag.
In het Financieel Dagblad van vandaag staat een groot artikel over de Wintertuin,
geschreven door Fleur Speet en online te lezen op de
Wintertuinsite.
Vanavond staat een nieuwe Maatregel
op het programma, met o.a. Rick
de Leeuw, de Amerikaanse Svetlana
Jovanovic, Serge van Duijnhoven en DJ Fat,
Sieger M. Geertsma, de Duitser Wehwalty
Koslovsky, Erik Jan Harmens, de Woorddansers,
Johnny Smoke, Jan X en Lance.Het spektakel begint om 22.00 uur en duurt tot
circa 06.00 uur zondagochtend.
Op zondagmiddag vindt in Lux dan tot slot een lunchbrunchparty plaats. Met de
dichtvormfilmpjes, Arjan Witte en wederom
Droog en nog meer fijns.
(Liesbeth van Dalsum, Rottend Staal Online, 23-11-2002)
terug
naar boven
WINTERTUIN: DONDERDAG
Nijmegen - Er zijn van die dagen dat alles me tegenzit. Gisteren had ik zo'n
dag. In Doornroosje had ik dolgraag André Manuel & Krang willen zien
optreden en de legendarische Poetry Slam willen bijwonen, maar helaas: ik verdwaalde.
Nijmegen is ook zo groot!
Gelukkig kwam ik vanochtend in de hotellobby Ton Verbeeten tegen, die vandaag
in De Gelderlander onthult dat hij 'Zingo' is en me op de hoogte bracht van
het aantal bezoekers in Doornroosje: 250 in de grote zaal en 75 in de kleine.
Wehwalt Koslovsky won de slam,
hoewel Quirien van Haelen
volgens velen de eigenlijke winnaar had moeten zijn. Ook miste ik de opening
van de expositie van Buro Reis, die nog tot en met zondag in de voormalige Biotexfabriek
aan de Graafsedwarsstraat 12a te zien is. Ik was namelijk wederom verdwaald.
De overal aanwezige Verbeeten wist me vanochtend gelukkig te vertellen dat Tsead
Bruinja bij de opening had voorgedragen.
Wel wist ik Extrapool te vinden, waar iets voor achten de busreis naar Utopia
vertrok. Ik arriveerde iets na achten en zag nog juist de achterkant van de
grote witte touringbus om de bocht verdwijnen. Uitgezet door het Arnhemse kunstenaarscollectief
G.A.N.G. voerde deze reis langs bizarre nieuwbouwbuitenwijkcomplexen, mislukte
winkelexperimenten, unheimische bruglocaties die voor even in cocktailbars
veranderden en langs het Centre Parc 'Heijderbos', nabij Gennep. Daar, in de
subtropische Jungle Drome, gaven de verschrikkelijke Dichters
uit Epibreren een speciaal jungle-optreden weg met maar liefst vier nieuwe
jungle-gedichten. Persoonlijk hou ik er niet van, maar Ton Verbeeten noemt een
van hen vandaag in de Gelderlander 'hartstikke sexy' - waar ik best wel jaloers
van word.
Tegen enen vannacht kwam de bus weer terug bij Extrapool, waar ik al die tijd
gewacht had. Gelukkig was de bar gedurende de wachttijd wel open en vertelde
een van de festivalmedewerkers, Bob Geurts van Kessel, me dat er voor 'De Nacht
van het Grote Gevoel', vanavond in Lux, nog maar een paar kaarten voorradig
zijn. Esther Gerritsen en Bart Moeyaert zullen wegens persoonlijke omstandigheden
niet verschijnen, wel de
prachtige Hans de Booij, de walgelijke Bart
FM Droog, de meeslepende Serge
van Duijnhoven, de verontrustende Kees
Jaap Klijn, de aimabele Willem
Melchior, de Groninger Jean
Pierre Rawie, spraakwaterval Esther Gerritsen, de overweldigende Maria
Stahlie, de overtuigende Arie
Storm en het Sunday Soul Ensemble. (Liesbeth van Dalsum, Rottend Staal Online,
22-11-2002)
terug
naar boven
WINTERTUIN: WOENSDAG
Nijmegen - Onder de titel 'Poëzie aan de macht. Macht
aan de poëzie' traden gisteravond in Lux de politici Guusje ter Horst
(burgemeester van Nijmegen), Paul
Depla (PvdA-wethouder Nijmegen), Aad
Nuis (oud-staatssectretaris D66 en tevens dichter), Hubert
Bruls (CDA-kamerlid) en Boris
van der Ham (D66-kamerlid) en de dichters Ruben van
Gogh, Peter Holvoet-Hanssen,
Erik Jan Harmens, Mark
Manders, Ilja Pfeijffer,
Albertina Soepboer en Menno
Wigman voor het voetlicht, waarbij Diana Ozon
en Jacques Thielen (oud-cultuurwethouder Nijmegen) als presentatoren optraden.
De bedoeling was dat er discussies zouden ontstaan tussen de politici en de
dichters, maar dat geschiedde nauwelijks. De politici gingen diep op de geponeerde
stellingen in, waar de dichters zich meestal beperkten tot one-liners.
De eerste vraag 'waarom lezen politici geen hedendaagse poëzie?'
bood natuurlijk weinig aanleiding tot discussie, eerder tot uitleg door de
politici dat ze wel degelijk hedendaagse poëzie lezen, maar, zo benadrukte
Aad Nuis, poëzielezers, dus ook politici, zijn gewoon poëzie geschreven
door generatiegenoten te lezen. Dat was zo en is zo. Terwijl de politici het
hadden over het waarom ze al dan niet politieke toespraken lardeerden met
dichtcitaten, werden citaten van hun uitspraken op een videoscherm geprojecteerd,
wat een verrassend effect had.
Op een gegeven moment vroeg Ozon de politici: "Zwart
als kaviaar, zegt dat jullie iets?" Zowel Nuis als Ter Horst gaven
ruiterlijk toe daar nog nooit van gehoord te hebben, waarop Menno Wigman de
auteur van dat bekroonde maar bij politici onbekende boek het woord nam en
zijn gedicht 'Burger King' voordroeg. Wigman was de enige dichter die zich
af en toe in de discussies met de politici mengde, door te stellen: "Ik
denk dat het met de Nederlandse poëzie beter gaat dan met de Nederlandse
politiek", maar ook hij verdiepte deze one-liner niet. Waar de politici
de hele avond hun aandacht bij het programma hielden en strak in het licht
achter hun statafeltjes bleven staan, was het bij de dichters een zootje.
Ongeïnteresseerd drentelde Ilja Pfeijffer achterlangs het podium heen
en weer, maakte Wigman met Pfeijffer grapjes door de voordracht van Albertina
Soepboer heen, staarde Erik Jan Harmens afwezig in de lampen en beperkte Ruben
van Gogh zich tot het slaken van wederom enkele one-liners, zoals: "Politici
spreken bezijden de waarheid."
Soepboers voordracht was, kort-door-de-bocht samengevat, ook een one-liner:
"De taal van politici is een andere taal dan die van het volk."
Gelukkig lieten de politici zich door al dit one-linegeweld
niet uit het veld slaan. Kamerlid Boris van der Ham gooide er zelfs een eigen
one-liner tegenaan: "Kunst loopt op heel veel punten achter", en
deelde sneren uit naar te pretentieuze kunstuitingen die in feite reuzeslecht
zijn. Helaas gingen de dichters niet op zijn uitdaging in.
Wellicht kan ook niet van dichters verwacht worden dat ze
zich in politieke debatten mengen: 'ieder zijn vak' en 'schoenmaker hou je
bij je leest' zijn vermoedelijk niet zonder reden bekende uitdrukkingen geworden.
En godfzijdank gaven de dichters gepassioneerde voordrachten weg, waarvan
een zelfs tot een discussie onder de politici leidde, namelijk Wigmans voordracht
van het gedicht 'Iets over Holland, iets': 'De massa krijgt een stem. Goddank.
Goddank / blijft alles blank. Geen naffer kan ons wat. // De wereld wankelt.
Komt wel vaker voor. / De horde kankert. Holland schreeuwt zich schor.(...)'.
Hubert Bruls interpreteerde dit als een uiting van racisme, waarop Wigman
zich verdedigde dat hij in die eerste twee regels gebruik had gemaakt van
de onderbuikstemmen uit de huidige maatschappij. Bruls: "Oh, heb je dat
dan geschreven als dichter of als mens?" De verwijzing naar de commotie
rondom minister Nawijns doodstrafproefballon werd door Wigman niet begrepen,
hetgeen een van de andere politici deed uitroepen dat het toch fantastisch
was dat de waan van de dag aan sommige dichters voorbij gaat.
De sfeer onder het publiek, circa 80 mensen groot, was uitstekend.
In een café-opstelling gezeten luisterde het geamuseerd toe, onderwijl
drinkend en rokend. Mijn redder in de nood (zie de Rottend Staal Online van
gisteren) Ton
Verbeeten van de Gelderlander werd zelfs zo opgewonden van het schouwspel
dat hij een van de tv-monitoren opzij schopte, toen hij zich naar de bar begaf.
De altijd zo vrolijke Peter
Swanborn van de Volkskrant kraaide van plezier, Fleur
Speet van het Financiëel Dagblad had de tijd van haar leven en ook
Ward
Wijndelts van het NRC had de tijd van zijn leven.
Even ontstond enige commotie toen burgemeester Ter Horst haar
favoriete gedicht voorlas: 'Ooit', door Jean
Pierre Rawie. Ze had eigenlijk een gedicht van Ingmar
Heytze of van Menno Wigman willen lezen, maar deze waren al voorgelezen
( 'Het spookhuis verliefd' van Heytze was Nuis' favoriete gedicht en 'Burger
King' had Wigman zelf al gelezen). Rawie werd gekscherend de 'B-film van de
Nederlandse poëzie', genoemd, waarop heel verrassend Pfeijffer het voor
Rawie opnam. Verrassend omdat deze Leidse opportunist drie jaar geleden actie
had gevoerd om te voorkomen dat Rawie Dichter des Vaderlands zou worden. Maar
dat is weer een heel ander verhaal.
Tot vlak voor het eind van het programma vond ik de politici
er beter vanaf komen dan de dichters. Maar tot mijn stomme verbazing stapten
drie politici plotsklaps op, om 'de laatste trein naar Den Haag' te halen.
Wat een onzin en wat een minachting voor het publiek. Had dan met z'n drieën
een auto gehuurd of een hotelkamer gereserveerd. Derhalve: 3-2 voor de dichters.
Helemaal door de superbe voordrachten van Erik Jan Harmens Ruben van Gogh
en de vervreemdende verfilming van het gedicht 'Het waait / geluid liegt nooit'
van Mark Manders, die hiervoor zijn stem via vertaalcomputeroverzettingen
had bewerkt.
Lees de recensie van Ton Verbeeten op de Wintertuinsite.
Gedichten van de dichters die deze avond optraden zijn na te lezen in de fraai
vormgegeven en uitgevoerde bundel Ooit, een uitgave van De
Wintertuin en bij deze organisatie te bestellen voor 10 euro.
(Liesbeth van Dalsum, Rottend Staal Online, 21-11-2002)
terug
naar boven
45 DICHTERS IN EINDHOVENS STADHUIS
Eindhoven - Onder de titel 'Eindhoven ontmoet zijn dichters'
presenteren zich komende zondag niet minder dan 45 dichters tijdens een grote
poëziemanifestatie in het stadhuis. Het Eindhovens Dagblad schreef er
dit
over. (Rottend Staal Online, 21-11-2002)
terug
naar boven
ANTWERPEN BOEKENSTAD LANCEERT WILDEBOEKEN.NL
Nijmegen - Op de jaarlijkse Vlaamse Boekenbeurs (30 oktober
t/m 11 november) lanceerde Antwerpen Boekenstad haar eerste initiatief wildeboeken.be:
lezers en boekbezitters worden opgeroepen om een Nederlandstalig exemplaar
uit hun bibliotheek met een sticker te markeren en het te vinden te leggen
op een openbare plaats.
Middels een persconferentie tijdens het Wintertuinfestival
werd gisteren de Nederlandse site www.wildeboeken.nl
gepresenteerd (ofschoon deze vandaag alleen een blanco pagina toont). Eigenlijk
maakt het niet uit welke site bezocht wordt, daar het 'Wilde boekenplan' het
gehele Nederlandse taalgebied bestrijkt. Inmiddels hebben 600 mensen zich
bij de Vlaamse site geregistreerd en zijn er 120 boeken uitgezet, waarvan
20 inmiddels door een nieuwe lezer gevonden zijn. De schrijver Oscar
van den Boogaard is peetvader van dit project. Mensen die zich op de site
registreren ontvangen wekelijks een exclusieve column van zijn hand.
Het idee is geleend van het Amerikaanse www.bookcrossing.com,
welke al twee jaar bestaat en ondertussen een wereldwijd fenomeen is dat al
een slordige 100.000 deelnemers heeft in meer dan 100 landen. Het te vondeling
leggen van een boek blijkt in de VS te werken. Er circuleren intussen al 114.000
gemarkeerde boeken. Statistieken tonen aan dat dertig procent van de rondzwervende
boeken ook gelezen worden en dat er over gesproken wordt.
De persconferentie van gisteren wordt op 14 december 2002 in Perdu te Amsterdam
herhaald, daar de enige aanwezige persmuskiet Liesbeth van Dalsum was. Haar
collega's uit het Amsterdamse was de barre trip naar het Nijmeegse blijkbaar
te zwaar - ondanks het feit dat deze persconferentie op speciaal verzoek van
een Parooljournalist georganiseerd was. (www.letteren.net/Rottend
Staal Online, 21-11-2002)
terug
naar boven
OP ZOEK NAAR LOUIS COUPERUS
Amsterdam - "Vriendelijk verzoeken wij u of u ons het
adres van de heer Couperus kunt laten weten". Regisseur Walter
van der Kamp van de tv-serie De Stille Kracht fronste ongetwijfeld de
wenkbrauwen toen hij dat verzoek onlangs in een brief onder ogen kreeg.
Het schrijven was afkomstig van de stichting
LIRA die auteursrechten op literaire werken afdraagt. De organisatie kon
nergens een adres vinden van Louis
Couperus (1863-1923) en wendde zich tot de maker van de serie uit de jaren
'70 met Pleuni
Touw en Willem
Nijholt.
De brief staat afgedrukt in het jongste nummer van het literaire tijdschrtift
De Parelduiker dat woensdag verscheen. De redactie daarvan trekt een vergelijking
met een initiatief van tv-producent Endemol. Die nodigde eerder via uitgever
Querido de dichters J.C. Bloem (1887-1966) en Gerrit Achterberg (1905-1962)
uit voor een programma. (ANP/Rottend Staal Online, 21-11-2002)
terug
naar boven
CANADA KRIJGT NU OOK DICHTER DES VADERLANDS
Epibreren - In navolging van de aanstelling van Chawwa Wijnberg
als 's-Middelburgs Stadsdichter heeft men nu ook te Canada besloten
een eigen landsdichter aan te stellen. De 'speakers' van de Canadese Senaat
en het Huis van Afgevaardigden hebben George
Bowering (Penticton, British Columbia, 1935) verkozen, zo meldt de nieuwsafdeling
op www.poetryinternational.org.
George Bowering, wiens titel "parliamentary poet laureate" luidt,
is een dichter en schrijver met meer dan vijftig boeken op zijn naam. De Toronto
Globe and Mail over hem: "Here is a poet with a clever hand at parody,
who knows his history, having written a quirky book on the personal lives
of the country's prime ministers and 'swashbuckling' tales of his province's
roots,"
Bowering won de Gouverneur-Generaals Award voor poëzie in 1969 en in
1980 voor fictie.
Senator Jerahmiel Grafstein, die het 'poet laureate'-wetsvoorstel
indiende, noemt hem een"uitstekende keuze". Hij hoopt dat de benoeming
zal leiden tot een "more conspicuous public place for poetry". Andere
Canadese dichters verwachten dat Bowerings werk als 'Dichter des Vaderlands
"heerlijk controversieel" zal worden, wegens zijn sterke opinies
en kritieken op diegenen die genieten van 'onverdiende macht'.
Bowering zal voor een periode van twee jaar dienen als Canadees
'Dichter des Vaderlands. Deze functie zal om de twee jaar beurtelings door
een Engelstalig en een Franstalig dichter vervuld worden. De dichter kan gevraagd
worden om bij staatsaangelegenheden een gedicht te schrijven, maar is verplicht
tot niets. Hij krijg teen kantoor op Parliament Hill in Ottawa en zal jaarlijks
een stipendium krijgen van 12.000 dollar, alsmede een reisbeurs.
Dit nieuws roept eens te meer de vraag op waarom Gerrit Komrij benoeming als
'Dichter des Vaderlands' nog steeds niet bekrachtigd is door het parlement,
de regering of Hare
Majesteit, zodat ook hij een officiële status verkrijgt.
(Poetry International Web/Rottend Staal Online, 20-11-2002)
terug
naar boven
WINTERTUIN: DE DINSDAG
Nijmegen - Op dinsdagmiddag is onze correspondente Liesbeth van Dalsum zwaar
mishandeld door een groep misnoegde hangjongeren. Van Dalsum werd bij het verlaten
van het Mercure-hotel door dit tuig-van-de-richel opgewacht. Ze riep nog: "Scheer
je weg, geteisem!", maar dat weerhield de puisterige pubers er niet van
haar met vuurwerk en brommers te bestoken. Van Dalsum kwam hierbij ten val,
maar gelukkig arriveerde - juist op het moment dat de hangjeugd haar wilde lynchen
- Ton Verbeeten, de koene verslaggever van De Gelderlander, die met enkele gerichte
kaakslagen Van Dalsum wist te ontzetten.
Verbeeten bracht Van Dalsum terug naar haar suite en vervolgde zonder verdere
omhaal zijn
dagelijkse Wintertuinverslaggeving voor de kwaliteitskrant van Oost- en
Midden-Nederland.
Eerst tegen de avond was Van Dalsum gekalmeerd en toog ze naar 't Loo ter recensering
van het programma met Kamagurka. Dat was echter tot de laatste staplaats toe
uitverkocht (circa 250 mens publiek). Vandaar dat Van Dalsum na afloop enkele
bezoekers vroeg hoe het was.
Liesbeth van Dalsum: "En, hoe was het, daarbinnen met Kamagurka?"
Bezoeker 1: "Het was zo ontzettend grappig
en goed dat ik eerder ben weggegaan, want ik kreeg de slappe lach."
Bezoeker 2: "Het had hoog niveau en
het was absurdistisch."
Bezoeker 3: "Het was zo goed dat ik buikpijn
van het lachen kreeg."
Bezoeker 4, de Nijmeegse cabaretier Leon
van der Zanden: "Ik vond het niets. Het was heel gemakzuchtig.
Er was te weinig aandacht aan de vorm en inhoud besteed. Er waren te veel slechte
grappen. Heb drie keer moeten lachen, waarvan eenmaal slechts met een glimlach.
Misschien had ik te hoge verwachtingen of was Kamagurka zo gemakzuchtig omdat
hij van het begin af aan al door iedereen met gulle lachsalvo's werd toebedeeld."
(Rottend Staal Online, 20-11-2002)
terug
naar boven
ARJAN WITTE IN DE AVONDEN
Epibreren - Vanavond is in het radioprogramma De
Avonden (radio 747 AM) een gesprek te horen dat onze medewerker Wim
Brands voert met onze medewerker Arjan Witte over
zijn roman Oswin, de geboorte van een moraal. Na uitzending is dit gesprek
online te beluisteren op de site van De Avonden. (Rottend Staal Online, 20-11-2002)
terug
naar boven
VLAAMSE PRESENTATIE SANDWICH-REEKS
Wevelgem - Op 22 november presenteert Uitgeverij
521 om 20.00 uur de debuutbundel Niets met jou van onze medewerker
Philip Hoorne in de Gemeentelijke Openbare Bibliotheek
Wevelgem. Niets met jou is het eerste deel in de Sandwich-Reeks, een
nieuwe poëziereeks onder redactie van Gerrit Komrij. De Nederlandse presentatie
vond afgelopen weekend plaats te Amsterdam. Tijdens die presentatie sprak
Hoorne de hoop uit dat hij niet als vergeten dichter in de reeks, die uit
totaal twintig delen zal bestaan, terugkeert, zo noteerde Ward Wijndelts in
het NRC Handelsblad van afgelopen maandag.
In de Gemeentelijke Openbare Bibliotheek van Wevelgem is tot 8 december een
stand opgetrokken rond Hoorne, met een tentoonstelling van tijdschriften waarin
hij publiceerde, gedichten en recensies.
(Rottend Staal Online, 20-11-2002)
terug
naar boven
MISLUKTE DICHTERES GEEFT TIJDSCHRIFT 100 MILJOEN
DOLLAR
Chicago - De 87-jarige Amerikaanse Ruth
Lilly heeft een klein literair tijdschrift een legaat toegezegd van ongeveer
100 miljoen dollar (ongeveer 100 miljoen euro). De gedichten van de vrouw
werden immer door het blad geweigerd.
De uitgever van Poetry
Magazine, Joseph Parisi, maakte dat dit weekeinde tijdens het 90-jarig
jubileum bekend, meldde dinsdag The New York Times. Lilly is schatrijk geworden
dankzij het farmaceutisch familiebedrijf Eli
Lilly. In de jaren zeventig heeft ze veel gedichten ingezonden. Telkens
kreeg ze een handgeschreven afwijzing van Parisi. Haar liefde voor het tijdschrift
werd er niet minder om.
Poetry Magazine, in 1912 opgericht, is een van de oudste literaire tijdschriften
in de Verenigde Staten. Hoewel er soms niet meer dan 100 dollar in kas was,
heeft het tijdschrift nooit een nummer gemist. Het heeft werk gepubliceerd
van onder anderen T.S.
Eliot, Dylan
Thomas, Ezra
Pound en Wallace
Stevens. De oplage is om en nabij de 12.000 exemplaren.
Het tijdschrift wil met het geld het aantal redacteuren, nu vier, uitbreiden,
betere huisvesting bekostigen, maar vooral programma's beginnen meer mensen
te interesseren voor gedichten. Een daarvan is een programma om docenten in
het middelbaar onderwijs te leren hoe ze leerlingen voor hedendaagse poëzie
kunnen interesseren.
Ruth Lilly heeft met haar geld de bouw mogelijk gemaakt van parken, bibliotheken
en ziekenhuizen. Ze treedt niet in de publiciteit. (ANP/Rottend Staal Online,
20-11-2002)
terug
naar boven
ALS KIND BEN JE WAARNEMER
Nijmegen - Een elftal enthousiaste fans werd gisteren een unieke kans geboden
op een intiem samenzijn met schrijver Kees
van Beijnum, die in De Vereeniging een onderhoudend gesprek voerde met onze
medewerker Wim Brands. Terwijl tweeënzeventig
hangjongeren zich massaal vergaderd hadden in 't Loo (het voormalige 042) -
en niet, zoals mijn geliefde collega Ton
Verbeeten vandaag
in de Gelderlander schrijft, in Lux) - voor een optreden van cabaretier
Wim Helsen, luisterden we in de Vereeniging naar de wijze woorden van Van Beijnum.
Wim Brands had steeds maar een paar woorden nodig om van Beijnum op dreef te
brengen.
Het begon met Beijnums overgang van de journalistiek naar
de literatuur. "Het stalinistische van tekstlengtes en deadlines begon
me op te breken", aldus Van Beijnum, die vroeger voor de Nieuwe Revu
werkte. Met het volgen van het moordzakenteam van de Amsterdamse recherche,
hetgeen resulteerde in het boek Over het IJ, maakte van Beijnum die
overstap. De zaak waar hij toevallig tegenaan liep was de zogenaamde 'brievenbusmoord',
waarin een zwakbegaafde jongen zich tot moord laat manipuleren.
Zijn inspiratiebronnen zijn Amerikaanse schrijvers, die stijl,
thema en plot/intrige zoveel mogelijk proberen te finetunen, zoals
bijvoorbeeld Raymond
Carver dat doet.Van Beijnum brak door met Dichter op de Zeedijk,
geënt op de omgeving van zijn jeugd. "Als kind ben je waarnemer."
Uitgebreid verhaalde hij over het lerven als kind op de Zeedijk, maar benadrukte
dat het boek allesbehalve autobiografisch was: "Literatuur is het eeuwige
gevecht tussen levenservaring en woordenschat."
Van Beijnum las daarna voor uit zijn nieuwste roman, De
vrouw die alles had, vertelde over het boek waar hij nu aan werkt en werd
het scenario behandeld, dat hij schreef voor de film 'De langste reis', waarin
ontvoerder Ferdi
E. en de ontvoerde Gerrit
Jan Heijn een urenlang gesprek hebben, alvorens Ferdi E. besluit de trekker
over te halen. "Hoe krijg je het voor elkaar iemand niet meer als mens
te zien?", was de drijvende vraag achter dit scernario.
Met de uitspraak: "Ik geloof in details. Het helpt een wereld tot leven
te brengen" legde Van Beijnum uit waarom hij zoveel research pleegde
alvorens zich tot het schrijven te zetten. Het was een uitermate geestverrijkende
avond.
Tot slot: Bij terugkeer in mijn suite in het Mercure-hotel
aan het Stationsplein vond ik een e-mail van 'kritisch lezer' Manon J. Ze
schreef me: "Wat zijn hangjongeren en ben je er zelf ook een?" Graag
had ik haar vraag persoonlijk beantwoord, maar het hotelpersoneel stelt geen
prijs op brommerbestormingen. Vandaar langs deze weg: hangjongeren zijn de
jeugd van tegenwoordig; verwend, overmatig, luidruchtig en vaak behoorlijk
nutteloos. En nee: zelf behoor ik niet tot die categorie. (Liesbeth
van Dalsum, Rottend Staal Online, 19-11-2002)
terug
naar boven
HARD HOREN EN MOOIE WOORDEN
Arnhem - Zaterdagavond togen circa 400 mensen naar de kleine
zaal van de Arnhermse Schouwburg voor het Wintertuinprogramma 'Hard Horen',
waarin dichters, muzikanten, d.j.'s, v.j.'s en componisten in een uiterst
sfeervolle show samenkwamen. De openingsact bestond uit een combinatie van
moderne dans, gedichten, d.j.'s en zang, door Folter, Gesmachsverstärker
en Daniël Dee op een choreografie van Lenneke
Mietes. Dit totaalgebeuren op klanken die deden denken aan muziek van 'The
Prodigy' werkte erg goed, bezwerend bijna, al blijft het jammer dat Dee zijn
teksten niet uit het hoofd kent.
Hierna was het woord aan Tonnus Oosterhoff,
die met klavecimbelspeler Dirk Luijmes Bachvariaties bracht; eerst gesproken,
zonder muziek, daarna zelfs in duet gezongen, wat beelden opriep van een trotse
zingende boerenkerkgemeenschap. Het publiek, in een halve cirkel er omheen
gezeten luisterde ademloos toe. Oosterhoffs enthousiasme spatte van zijn gezicht
af, wat oversloeg op de zaal - waarlijk, een geweldige ervaring.
In de kleedkamers stond ondertussen Erik Jan Harmens
zich op op een plaats ijsberend warm te lopen: "Ja, Liesbeth, ik heb
er heel veel zin in", bromde hij me toe toen ik hem passeerde om mijn
collega Ton Verbeeten een pilsje te brengen. Zelf beperkte ik me tot een kopje
thee - maar dat is weer een heel ander verhaal.
Net als de dag ervoor gaf Harmens een spetterende show weg, ditmaal begeleid
door slagwerker Yonga Sun, een experiment dat zeer goed werkte. Intussen werd
het drukker en drukker. Sieger M. Geertsma en
muzikant Michiel Rasker traden voor het voetlicht met het nummer 'Vandaag
ruikt alles anders' en wisten een soortement trancedancesfeer te bereiken.
Tussen de dichters door draaide een d.j. duo van Konijn 2000 muziekjes voor
het overwegend jonge publiek. Terwijl Nick J. Swarth, begeleid door een rietblazer
Robbert Koekoek en gitarist Alfons Verreijt zijn zware verzen het publiek
inslingerde, sprak ik Wintertuindirecteur Frank Tazelaar, die verklaarde dat
het concept voor deze avond - dichters, muzikanten, d.j.'s en v.j.'s - paste
binnen het bekende Maatregel-concept dat al succesvol door het land tourt.
Tjitske Jansen sloot het eerste deel van de avond
af met het zeer intieme gedicht 'Ik heb geen liedje / want een liedje kan
je niet hebben / (...) een liedje zingt zichzelf', op een compositie van Martin
Fondse. Daarna brak het dance-geweld uit en zette de Arnhemse hangjeugd zich
massaal aan het hossen, tot rond twee uur 's nachts de muziek plots stil viel
en Erik Jan Harmens drie gedichten sec bracht. Natuurlijk was er een hangjongere
die dat niet beviel. Deze begon te razen en te tieren, maar Harmens dichtte
onverstoorbaar door, waarna Sieger M. Geertsma het op een invallende beat
overnam en een zeer ritmische tekst bracht, waarop het gepeupel weer begon
te dansen. Dat hielden ze vol tot vroeg in de morgen.
Op zondagmiddag begon alweer het volgende Wintertuinprogramma,
de expositie 'Mooie woorden', in het Museum voor Moderne Kunst te Arnhem.
De opening van deze expo die nog tot en met 2 februari 2002 te zien is, werd
bijgewoond door 300 bezoekers, die zich langs kunstwerken en gedichten drongen.
Het was zo druk dat ik al die kunst niet rustig tot me kon nemen, dus beperk
ik me tot het signaleren van een prachtinstallatie van Jake de Vos op een
gedicht van Albertina Soepboer en een bizar object van Melle Smets met een
geluidsopname van Tsead Bruinja. Wie wil weten hoe dichters en kunstenaars
(o.a. Piet Gerbrandy & Roland Schimmel, Marije Langelaar & Mark Manders,
Geert Buelens & Dyane Donck, Ingmar Heytze & Martijn Grootendorst)
er in geslaagd zijn samen te werken bezoeke de tentoonstelling. (Liesbeth
van Dalsum, Rottend Staal Online, 18-11-2002)
terug
naar boven
WINTERTUIN DOET MOOIE WOORDEN
EER AAN
Arnhem/Nijmegen - In de Gelderlander
van vandaag bejubelt Ton Verbeeten het Wintertuinfestival en huldigt onze
medewerkers Tonnus Oosterhoff, Daniël
Dee en Tjitske Jansen.
Voor vanavond, als onze medewerker Wim Brands de auteur
Kees
van Beijnum in de Vereeniging te Nijmegen interviewt, zijn nog enkele kaarten
verkrijgbaar
(Rottend Staal Online, 18-11-2002)
terug
naar boven
EEN GOED BEGIN VAN WINTERTUIN
Arnhem/Nijmegen - Met het programma 'Ooit' barstte gisteravond in de Arnhemse
Schouwburg de achtste editie van het Literatuurfestival
de Wintertuin uit. Ongeveer 150 mensen, waaronder opmerkelijk veel hangjongeren,
woonden de avond bij. Terwijl zangeres Vera Westera de eerste evergreen ('ooitgroen')
inzette, mat het barpersoneel zich een Oost-Europes socialistische attitude
aan: "Wij sluiten stipt om negen uur de bar. U mag ook niet meer naar binnen.
Het is hier verboden te roken", snauwden ze me toe, toen ik vlak voor het begin
van het programma nog een wijntje wilde bestellen en een pakje Belinda's uit
mijn handtasje haalde, zoekend naar mijn portemonnee. Hun houding was irritant,
maar paste perfect binnen het thema van de avond. Want ooit was het echt zo,
daar in het oosten. Ik weet het nog goed.
Vrijwel alle optredenden hadden gekozen om het woord 'ooit' ook letterlijk in
hun teksten te gebruiken. Khalid
Boudou had een speciale ooit-column geschreven, Maarten
Spanjer bracht enkele humoristische anekdotes, waarvan het verhaal over
Marco Bakkker, die in wachtend in de rij te Schiphol een voorkeursbehandeling
wenste door de baliemedewerker voor te houden: "Weet u wie ik ben?!", waarop
deze medewerker heel daadkrachtig een microfoon greep en omriep: "Attentie,
attentie! Is er een dokter in de hal? Hier is een meneer die niet weet wie hij
is!" het grootste lachsalvo veroorzaakte.
Een van de toppers van de avond was Oscar
van den Boogaard, die een aangrijpend verhaal over liefde en vergetelheid
bracht: "Afscheid nemen doet pijn en vergeten voel je niet."
De 82-jarige Louis Th. Lehmann koos zoals altijd
voor het experiment: met percussionist Mark Tornvliet bracht hij een gedicht
naar aanleiding van het 100-jarig jubileum van de teddybeer. Hij begon met het
mooie gedicht 'Grachtslag', waarin hij een dreigende 'zeeslag' tussen een roedel
eenden enerzijds en een meerkoet anderzijds in de Egelantiersgracht observeert.
De voordrachten werden afgewisseld met gefilmde voordrachten van dichters die
later op het festival zullen voordragen, zoals Menno Wigman,
Albertina Soepboer en Rick
de Leeuw. Helaas was de geluidskwaliteit eerder irritant dan prettig te
noemen. Said
el Haji vertelde gelukkig live een columnachtig verhaal over de vondeling
Luka op een uiterst spontane wijze.
Wie ook schitterde was de Arnhemse dichter Hanz Mirck.
Vooral een liefdesgedicht waarin hij gebruik maakte van Titanic-metaforen bracht
golven van ontroering te weeg. Als laatste kwam Erik
Jan Harmens aan het woord. Op een zeldzaam krachtige wijze sloot hij de
eerste avond af: "Wat nou, ooit!" Harmens, wiens voordracht ditmaal een stuk
subtieler was dan doorgaans behoorde gisteren met Van den Boogaard tot de hoogtepunten
van het program. Een goed begin voor Wintertuin 2002 (Liesbeth van Dalsum, Rottend
Staal Online, 16-11-2002)
terug
naar boven
FESTIVALTIJD
Epibreren - Dit weekend barsten de literaire festivals los: in Rotterdam het
Lezersfeest, in Amsterdam de Trouw
Schrijvers & Boekendagen en in Arnhem/Nijmegen het tiendaagse Wintertuin.
Zoals gebruikelijk zal de Rottend Staal Online voor de duur van Wintertuin berichten
vanuit Nijmegen.
Vrij Nederland bericht deze week over de vele festivals en suggereert de inzet
van helikopters voor het transporteren van auteurs van het ene naar het andere
festival. Gezien de geringe afstand tussen de festivals een onzalig idee. Luxe
limousines met politiebegeleiding zullen meer dan voldoen. (Rottend Staal Online,
15-11-2002)
terug
naar boven
SANDWICH-REEKS
BRENGT OOK DREK-POËTEN
Epibreren - In de Sandwich-reeks laat Gerrit
Komrij ten onrechte vergeten dichters en nieuw talent samenkomen. De reeks
verschijnt bij Uitgeverij
521 in vier delen per jaar. De eerste twee delen worden gepresenteerd op
16 november tijdens de Poëzieclub-middag
in de Beurs van Berlage te Amsterdam (bij de Trouw Schrijvers- en Boekendagen).
Het nieuwe talent is de Belgische dichter Philip Hoorne,
zoals de Rottend Staal Online op 7 november berichtte. De eerste ten onrechte
vergeten dichters die Komrij heeft geselecteerd zijn de zogenaamde Drek-poëten.
In totaal zal de reeks uit twintig delen bestaan. (Rottend Staal Online, 15-11-2002)
terug
naar boven
HEYTZE'S
NIEUWE BUNDEL VERSCHIJNT IN OPLAGE VAN 130.000
Utrecht - De nieuwe bundel Het
ging over rozen van Ingmar
Heytze verschijnt op 26 november als speciaal katern van het Utrechts
Nieuwsblad, in een oplage van 130.000 exemplaren. Daags erna verschijnt
de tweede druk bij Uitgeverij Podium. Zover bekend is dit de eerste maal dat
een bundel integraal als krantenbijlage wordt afgedrukt. Het is zeer waarschijnlijk
dat Heytze hiermee de dichter wordt met de hoogste oplage van een eerste druk.
Hij stoot hiermee de best verkopende dichter van het land, Nel
Benschop, van haar voetstuk.
De bundel, plus gratis krant, gaat circa 1 euro kosten. Deze publieksvriendelijke
prijs juicht men te Epibreren meer dan toe. Zie ook dit
artikel. (Rottend Staal Online, 15-11-2002)
terug
naar boven
MYSTERIEUZE
DICHTER NIET LANGER VERDACHT
Nijmegen - De Gelderlander
meldt vandaag dat Justitie de voormalige bovenbuurdichter van de Vereniging
Milieu Offensief in Wageningen niet langer verdenkt van betrokkenheid bij
het leveren van een vuurwapen aan Volkert van der G. Met dat vuurwapen zou
Van der G. op 6 mei Pim Fortuyn hebben doodgeschoten.
Zaaksofficier Plooy, die tegen Van der G. als openbaar aanklager optreedt,
zei gisteren dat de man nu de status 'ten onrechte als verdachte aangemerkt'
hee